Vertrouwen

Verlichting gaat samen met een diep vertrouwen. Dat vertrouwen is niet gebaseerd op iets weten dat voor anderen verborgen zou zijn; integendeel, het is veeleer gebaseerd op weten dat niet-weten fundamenteel is en altijd deel uitmaakt van de situatie waarin we ons bevinden. Dit niet-weten is niet verlammend en het belemmert niet om te handelen, maar het relativeert wel het koesteren van en geloof in eigen meningen, overtuigingen en oordelen. Het enige wat je echt zeker weet is iets heel eenvoudigs. “Dit is”. Dat is de zekerheid. Het is zoals het is, het gaat zoals het gaat. Eenvoudiger kan het haast niet.

Gedachten, oordelen, gevoelens of innerlijk commentaar op de situatie van dit moment maken deel uit van wat er is. Ze hoeven niet weg, ze zijn niet storend, ze zijn niet overbodig of fout. Zolang je ze maar niet al te serieus neemt, of gelooft dat ze waar zijn. Ze zijn ook niet onwaar. Ze zijn er, ze maken deel uit van wat er is.

Het brein heeft in het verleden een aantal patronen eigen gemaakt, en die herhalen zichzelf nog al eens. Die gaan niet zomaar weg door dat te willen, maar ze kunnen wel naar de achtergrond verdwijnen door gebrek aan belangstelling.  Maak de ruimte die je bent zo groot dat ook alle wervelingen van de geest en gevoelens deel uit maken van dat wat is. Constateer. Zie. Erken. Neem waar.

Je kijkt dan wel naar je gedachten en gevoelens maar je kijkt er niet mee. Zo worden ze transparant. Geen enkel gevoel, geen enkele gedachte is sterk genoeg om de ruimte die je bent volledig in te nemen.

Verlichting betekent niet dat je je nooit meer onzeker zult voelen, of dat er geen angst meer is. Het betekent niet dat je niet soms twijfelt aan de juistheid van bepaalde beslissingen, of dat je altijd weet wat je moet doen. Nee. Dat is een kinderlijk verlangen naar probleemloos leven. Verlichting is geen veilig eilandje in een woeste zee, geen schuilplaats waar je nooit meer onprettige emoties voelt. Dat is de mythe van onkwetsbaarheid. Het is de voorstelling van een ego dat intact is gebleven, maar nu niet langer kan lijden.

Het gaat er niet om dat je vrij wordt van onprettige gevoelens, maar dat je leert om die te kunnen ervaren zonder daarbij te geloven dat ze iets over jou zeggen. Lijden, angst voelen, onzeker zijn: het is geen bewijs dat je eigenlijk faalt, te kort schiet, niet goed genoeg bent. Als je dat gelooft zit je in de gevangenis van een verhaal waarvan je denkt dat het waar is, de realiteit is.

Vrijheid is je op je gemak kunnen voelen, ook als het helemaal niet gaat zoals je zou willen. Het is vertrouwen hebben. Overgave aan het ongegronde weten dat het goed is zoals het is. Verlichting is positieloos zijn in het onmetelijke. Ja, je bent hopeloos verloren, maar je voelt je volkomen op je gemak. Je gaat immers nergens heen.