Korte notities 1

Concrete
 

Na realisatie geloof je niet meer dat dingen echt bestaan, maar ze zijn ook geen illusie. Zeggen dat ze echt bestaan, of zeggen dat ze helemaal niet bestaan zijn twee standpunten die uitnodigen tot gehechtheid aan vorm of leegte. Ze bestaan, maar toch bestaan ze niet. Ze zijn er, maar na een tijdje zijn ze er niet meer. Ze zijn louter bewustzijn. En toch blijft beton gewoon alle eigenschappen van beton houden.

 

 

 

Het is even waar om te zeggen dat de hele kosmos in mij verrijst als te zeggen dat ik een verschijning in de kosmos ben. “Ik ben” is de voorwaarde is waardoor het universum gekend kan worden, maar het is ook zo dat het hele universum nodig is om de ervaring van “ik ben” mogelijk te maken.

 

In het eerste geval verwijs je naar je eigen grootsheid, in het andere geval verwijs je naar je nietigheid. Beide zijn deel van het fundamentele mysterie; er is iets in plaats van niets. Ik ben er, de wereld is er. Hoe wonderlijk!

tussenkopje2

Het observerende zelf is het transparante open centrum, dat wat zich bewust is van wat er plaatsvindt. Het gaat vooraf aan gedachten, gevoelens, verlangens en handelen. Het kan ervaren maar is zelf geen ervaring. Het kan zien maar kan zelf niet gezien worden.

 

Wat er ook gebeurt, wat er ook maar ervaren wordt, niets is meer centraal dan dit observerende zelf. “Ik denk, dus ik ben” is niet werkelijk fundamenteel, want “Ik ben bewust aanwezig” is het allereerste gegeven, en in die bewuste aanwezigheid vind het denken plaats.

 

Het belangrijkste van deze bewuste aanwezigheid is dat zij niet te objectiveren of te begrenzen valt. Op het moment dat dat gebeurt is het een object in het bewustzijn geworden, maar dat is niet het bewustzijn zelf. Zoals alles wat door zonlicht zichtbaar wordt niet de zon zelf is. Het proberen te objectiveren faalt omdat bewustzijn zelf altijd “een stap terug” doet in die poging.

 

Dit kennende zelf kan daarom niet worden gelokaliseerd. Het is nergens niet. Veel mensen plaatsen het min of meer vanzelfsprekend in hun hoofd, maar omdat dit lokaliseren gezien kan worden is het niet het bewustzijn zelf.

 

Zoek dit kennen en je vindt een open bewuste zelfverlichtende leegte.

tussenkopje2

Verlichting is niet iets wat je kunt opslaan, verzamelen of doen toenemen. Inzicht, begrip, of realisatie is alleen maar waardevol op het moment dat het ontstaat. Je hebt niet veel aan de realisatie van gisteren, want het is niet langer levend, vitaal, krachtig. Het is overbodig en gaat alleen maar in de weg zitten als je het wilt vasthouden of herhalen. Ontwaken is een prachtige ervaring die duidelijk maakt dat het alledaagse het grootste wonder is, maar vanaf het moment dat je gaat proberen om het vast te houden verlies je het.

 

Verlichting is altijd fris, is nu, is dit, en kan nooit iets zijn wat ooit gebeurde en daarom in het rijtje van successen gezet kan worden. Verlichting kan ook nooit iets zijn wat verworven is en nu aan je toebehoort. Het is geen eigenschap die je je eigen hebt gemaakt. Het is geen gebeurtenis waardoor je gepromoveerd bent tot de spirituele eredivisie. Realisatie kan altijd alleen maar in het huidige moment tot expressie worden gebracht; kan altijd alleen maar de helderheid zijn die dat wat nu is belicht. Het is onmiddellijk en direct, nooit een herhaling van wat ooit eerder waar bleek. Het is dood vanaf het moment dat iemand beweert “ik weet het” of “maakt deel uit van een traditie”. Verlichting is een feest, niet de herinnering aan een feest.

……….

“Wat zeg je, Iejoor?”

..........

“Okay. En verlichting is de begrafenis van het ego, niet de herinnering aan zijn begrafenis”.

tussenkopje2

zen-meditation-is-often-misunderstood

tussenkopje2

De levende ervaring van bewuste aanwezigheid neemt door de constante beoefening van meditatie een steeds grotere plek in waardoor de ruimte voor het ego als vanzelf steeds kleiner wordt. Soms moet je jarenlang elke dag urenlang zitten voordat de meditatieve staat moeiteloos en vanzelfsprekend wordt, maar dan kun je het ook meenemen, het dagelijks leven in. Je bent dan helder en vredig, en er is niet langer dat gespannen streven naar iets anders dan wat er nu is. Je kunt nog steeds verlangens voelen, bepaalde dingen willen, maar je bent nu wel veel meer aanwezig in je huidige ervaring. Dat is nog steeds niet de heldere open ruimte van geen-zelf, maar het is toch een stuk prettiger leven dan gevangen zijn in de jachtige race naar dingen die je eigenlijk niet echt nodig hebt of krampachtig proberen een kunstmatig beeld van jezelf aan anderen te presenteren.

tussenkopje2

Verlichting is ook zien dat alle mensen, alle dingen, de hele natuur, van binnenuit verlicht wordt en transparant is. Als geloof in concepten wegvalt ontstaat er een heerlijke lichtheid van beleving. Je ziet moeiteloos de fundamentele verbondenheid van alles dat leeft, de constante flux van het leven, het altijd vloeiende van creëren en vernietigen, geboorte en dood. Omdat we verbonden zijn ontwikkelt zich ook op een natuurlijke manier liefde, vriendelijkheid, zachtmoedigheid en medeleven. Wat zij meemaakt maak ik ook mee. Als je niet langer een positie te verdedigen hebt of een ander van jouw standpunt wilt overtuigen leef je vanuit een open ruimte die allen en alles laat zijn. Dat betekent niet perse dat je iedereen aardig vindt of tegen iedereen altijd vriendelijk blijft, want je kunt nog steeds onderscheid maken en dus ook situaties herkennen waarbij het beter is om stevig te zijn. Wat waardevol is mag beschermd worden tegen grove ongevoeligheid. Maar als het niet nodig is om krachtig op te treden keer je als vanzelf weer terug naar open vriendelijkheid.

tussenkopje2

Iets een probleem vinden lukt meestal niet meer zo goed na realisatie. Je droomt niet van iets beters, je hebt geen idealen, maar verbitterd ben je zeker niet. Je zou kunnen zeggen dat God met veel plezier alle illusies heeft weggenomen, al klinkt dat misschien te veel alsof je je niet meer kan vergissen – want dat zal je nog altijd uitstekend afgaan. Je raakt het vermogen kwijt om werkelijk in ideeën te geloven, al maak je waarschijnlijk nog steeds wel onderscheid tussen waar en onwaar. Gevoelens en intuïtie leiden je meer dan zeker weten; twijfelen komt bijna nooit voor maar is dan evengoed geen probleem, niet-weten is de permanente achtergrond van alles. Emoties zijn nu eigenlijk vooral golven die – zoals alles – komen en gaan. Wel ben je constant verbaasd en verwonderd, maar dat is een vorm van volwassen kinderlijkheid.

 

Je wilt wat je krijgt en op wonderbaarlijke wijze is dat ook steeds precies goed. Als je ergens naar streeft is het leuk om die impuls te voelen; het is de manifestatie van de levenskracht zelf. Of je daardoor ook krijgt wat “het” wil maakt niet uit.

 

Gelijkmoedigheid is een gevolg van acceptatie dat alles gegeven wordt. Of, dat alles ook ieder moment weer afgenomen kan worden. Wat je bezit heb je tijdelijk te leen; nooit is iets werkelijk van jou. Al is het ook waar dat alles wat je ziet en beleeft deel is van wat je bent. Je bent groot en klein tegelijkertijd. Nee, het is niet zoals je het wilde, en nee, het is niet perfect. Maar het is wel op ieder moment precies goed. En het is steeds maar weer prachtig, werkelijk prachtig. De kleinste dingen zijn schitterende verstopplekjes voor het mysterie.

 

Je leeft bodemloos. Het bestaan draagt je voor zolang het duurt. Het is ooit begonnen en het zal ooit eindigen, maar nu je er dan toch bent kijk je ademloos om je heen. Je weet dat het gruwelijk kan zijn, angstaanjagend, verschrikkelijk. Maar dat is het nu niet. Nu is het wauw.

tussenkopje2

Het zoeken naar zelfrealisatie is de zoektocht naar het Zelf door het Zelf. Nogal ironisch, niet? Aan de andere kant: het kan behoorlijk vervelend zijn om te weten dat je er blijkbaar “al bent" (tenminste, dat wordt je verteld) maar niettemin toch nog steeds angst, lijden en frustratie ervaart. Je kan gefrustreerd raken doordat frustratie steeds weer terugkomt, boos worden omdat je je boosheid nog steeds niet onder controle hebt, bang zijn dat je nooit je angsten zal overwinnen. In plaats van weer een nieuwe sessie met je therapeut aan te vragen, of de narigheid met een zak chips al zappend langs 23 televisiestations weg te eten zou je ook iets anders kunnen doen.

 

Je zou kunnen opmerken dat ook al die heel vervelende gevoelens die je eigenlijk helemaal niet wilt ervaren oprijzen in bewustzijn. Je zou kunnen kiezen om je aandacht te gaan verleggen naar de achtergrond van al die emoties in plaats van naar de emoties zelf. Je hoeft niet perse het allemaal machteloos te ondergaan – je zou iets anders kunnen doen. En dat is vragen gaan stellen – wie ervaart dit? Hoe weet ik dat ik me naar voel? Waar precies voel ik de knopen in mijn buik? Door wie wordt dat opgemerkt? In plaats van toe te geven aan de instinctieve wens om weg te gaan van het nare zou je je er ook naar toe kunnen wenden. Verwelkom het, stel jezelf er voor open, omarm het, wordt er vrienden mee. En maak er een vorm van zelfonderzoek van. Zo gauw je jezelf de vraagt stelt “wie ervaart dit?” is de aandacht gericht op het Zelf. In plaats van aandacht geven aan tijdelijke objecten keert de aandacht terug naar het ervarend subject. Het zal vermoedelijk niet tot instant realisatie leiden, maar op die manier maak je wel ook van de nare tijden brandstof voor het vuur van verlichting. Je moet ook geduld hebben, eerst en vooral met jezelf. Nee, het gaat niet snel, en ja, het kost nogal wat tijd en inspanning en doorzettingsvermogen, en inderdaad, de kans is heel groot dat je onderweg heel wat onaangenaams tegenkomt. Je bent ver van huis afgedwaald en door de beslissing te nemen terug te keren ben je er niet meteen weer. Daar zit een hele reis tussen. Maar zelfonderzoek (wie ben ik, wie ervaart dit) is dé manier om weer het snelst (zonder omwegen) thuis te komen.

tussenkopje2

Zelfrealisatie is universele realisatie. Het is de herkenning van wat altijd waar is. Het is het opheffen van de illusie van gescheidenheid of dualiteit en er is daarna ook geen weg meer terug. Als je het ziet, (als het het ziet), zie je het altijd en overal (want het ziet zichzelf). Het zelf en het universum zijn één ding. Realisatie is reëel maken wat altijd al het geval was.

 

Als je het ergens anders zoekt dan in je eigen directe en onmiddellijke ervaring raak je alleen maar verder van huis. Het is er al voordat je er aan denkt of voordat je iets kunt voelen.

 

Als je het ziet, zie je het overal en in iedere situatie. Er is geen tijd of plek waar het niet is. Daarom ook is het nu, is het hier. Je hoeft helemaal niets aan je huidige ervaring te veranderen. Want dat is zoeken; de overtuiging dat er nog iets moet veranderen voordat je het kunt zien of ervaren. Het idee dat er nog iets weg moet of bij moet komen voordat het mogelijk is om het te zien. Maar als je volledig samenvalt met je eigen directe en onmiddellijke ervaring; als je op geen enkele manier nog iets er aan wilt veranderen of wijzigen ben je klaar, helder en één.

 

Het is wat je bent. Maar jij bent dat niet. Als je het zo begrijpt is er alleen maar dit, precies zoals het is.

tussenkopje2

Wat realisatie nu precies is, is heel moeilijk in woorden te vangen omdat datgene waar het naar verwijst er al is voordat de woorden er kunnen zijn. Maar het is ook aanwezig als je gebruik maakt van taal en het is er nog steeds als alle woorden weer stil zijn gevallen.

 

Maar we kunnen het toch proberen. Stel je iets voor wat zonder begin is. Omdat het zonder begin is is het niet iets wat begrensd is en is het daarom ook zonder einde. Als je je dat kunt voorstellen laat je ook het idee van “zonder begin” los. En je laat het idee los van het niet-bestaan van geen begin. Dit is het primaire mysterie – waar noch een begin, noch de afwezigheid van een begin is.

 

Als je tijdens het lezen een voorstelling van iets hebt gemaakt; dat is het niet. Dat wat er al was voordat je dat beeld zag is het. Maar daar kun je je geen voorstelling van maken.

tussenkopje2

Awareness en consciousness

 

By its very nature, the mind is outward turned; it always tends to seek for the source of things among the things themselves; to be told to look for the source within, is, in a way, the beginning of a new life. Awareness takes the place of consciousness; in consciousness there is the "I", who is conscious, while awareness is undivided; awareness is aware of itself. The "I am" is a thought, while awareness is not a thought; there is no "I am aware" in awareness. Consciousness is an attribute while awareness is not; one can be aware of being conscious, but not conscious of awareness. God is the totality of consciousness, but awareness is beyond all - being as well as not-being.- Nisargadatta Maharaj, I am That